Zapomniani bohaterowie...

Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku, teraźniejszości ani prawa do przyszłości.
                  Józef Piłsudski

   Natrafiłam w necie na dwa, świetne utwory, wspominające o bohaterstwie polskich żołnierzy podczas II wojny światowej. Skomponował je i wykonywał szwedzki zespół  Sabaton. Powiem, że  słowa tych piosenek, ich przekaz, mocno mnie wzruszyły. Do łez.

                            Fragment tekstu (z teledysku- w necie różne tłumaczenia są):
"40:1"  Sabaton
Chrzest w boju, jeden na czterdziestu
Cisza przed burzą, a wnet rozkaz zabrzmi nam,
że garstka nas pójdzie w ten bój,
jak sam przeciw sforze psów...

Chrzest w boju, jeden na czterdziestu,
sercem Spartanie, śmierć i chwała,
żołnierze Polski, męstwa to wzór[...]
                                                         "40:1" Sabaton
                                     


Zespół Sabaton na swojej internetowej stronie, poprosił fanów o wybór tematu do kolejnego utworu. Otrzymali mnóstwo maili od fanów z Polski. Do teledysku "Uprising", w którym poruszany jest temat Powstania Warszawskiego, zaangażowano polskich aktorów. Między innymi, Mateusza Damięckiego i Monikę Buchowiec oraz około 120 statystów, którzy przez dwa dni pracowali przy inscenizacji walk powstańczych na terenie zakładów Norblina. Mateusz Damięcki wcielił się w postać polskiego oficera walczącego na barykadach Warszawy, Monika Buchowiec w sanitariuszkę, a szwedzki aktor Peter Stormare w generała SS, Ericha von dem Bach-Zalewskiego. "To wspaniałe, że zespół rockowy zajmuje się tak delikatnym tematem i ostrzega młodych ludzi przed złem. Ze złem trzeba walczyć grając dobry rock'n'roll" powiedział Peter Stormare.

-Obydwa teledyski -"40:1" i "Uprising"- wyreżyserował Jacek Raginis.
-Największy belgijski webzine, Ashladan uznał klip "Uprising", za Najlepszy Teledysk Metalowy 2010 roku.
-Polska publiczność bez wątpienia jest jedną z najlepszych na świecie -powiedział wokalista zespołu Sabaton, Joakim Brodén.


                                     Fragment tekstu:
Powstanie ( Uprising)
Warszawo, powstań!
Czy pamiętasz, kiedy naziści zajęli Polskę?
rok 1939 sojusznicy odwrócili się
z podziemi narastał nadziei szept
miasto w rozpaczy
ale nigdy nie straciło wiary
kobiety, mężczyźni i dzieci
walczyli i ginęli razem[...]                       "Uprising" Sabaton

                                             

Zwróciłam uwagę na komentarze niektórych, mówiące o tym, że raczej tylko zagranicą widzą i doceniają wyjątkowość Polaków. A sami Polacy zatracają swą polskość i wstydzą się jej- po prostu w ogóle nie chcą pamiętać. Patriotyzm, odwaga i heroiczna walka o wolność, to dla nich zapomniana historia.

 I cóż, faktycznie nie natrafiłam na promowanie tego typu zachowań, ani w szkole ani w popularnych mediach. Odpowiednią ku temu postawę można ukształtować, jednak ważne, by robić to od najmłodszych lat. A nasz system edukacyjny od powojennych dziesięcioleci,  jest jaki jest, więc bierna postawa w tym względzie przechodzi z pokolenia na pokolenie.

 Niektóre, ziarenka przeciskają się między palcami ze ściśniętej garści, i wołają do tych, którzy w tej garści zostali... 
i ja usłyszałam to wołanie...

  Pomysł na wpis, jest wynikiem poszukiwań mojej córki- ponieważ jak przysłowie mówi, jeśli szukasz to i znajdziesz. Moje dziecko postanowiło za wszelką cenę udowodnić mi to, że w Polsce, przez polskich artystów, też tworzona jest podobna muzyka. Jeszcze tego samego dnia, znalazła kilka utworów oraz zapytała się o nie na forum. Poniżej zamieszczam trzy. Każdy wyjątkowy, bo w innym rodzaju muzyki. Pierwszy utwór jest chyba w stylu harcerskim, drugi rockowy, i trzeci to rap. 
Mi podobają się wszystkie...

Fragment tekstu:
Akcja pod Arsenałem- Gdzie jesteście...? Rudy, Alku, Zośko!
 O czym marzyłeś druhu młody depcząc stopami granie Tatr? 
Jakie marzenia i przygody wyśpiewał Ci tatrzański wiatr? 
Jak piłeś radość kroplą rosy, jak ogarniałeś sercem świat? 
Jak na przyszłe swoje losy rzuciłeś czynu trwały ślad? 
 Gdzie jesteście
Rudy, Alku, Zośko? 
Gdzie jesteście?
Gdzie Twe dzieci, Polsko? [...]
                                           
                                       Gdzie jesteście...? Rudy, Alku, Zośko!

                                      Fragment tekstu:
Forteca- Bagnet na broń
Kiedy przyjdą podpalić dom,
ten, w którym mieszkasz - Polskę,
kiedy rzucą przed siebie grom
kiedy runą żelaznym wojskiem
i pod drzwiami staną, i nocą
kolbami w drzwi załomocą -
ty, ze snu podnosząc skroń,
stań u drzwi, Bagnet na broń![...]

                                                     Forteca-Bagnet na broń

                                                Fragment tekstu:
Hemp Gru - Zapomniani Bohaterowie.
Dziś powiemy o tych, o których się milczy,
i jeśli jak my naprawdę masz apetyt wilczy,
jeśli kochasz kraj z którego pochodzisz,
nie jest Ci obojętne gdzie twe dziecko się urodzi.
Jesteś dumny z języka w którym będzie mówić,
złóż z nami hołd, dla tych wszystkich ludzi,
prosta zasada, Bóg, Honor, Ojczyzna [...]
Młodzi myślą, że wszystko im dano
zapomnieli ile krwi tu przelano...

                                         Hemp Gru- Zapomniani bohaterowie          

     Nie dopuszczajmy swoją postawą do tego, by powstawały tego typu demotywatory:

Za niecały miesiąc, 11 listopada, pamiętajmy o wywieszeniu flagi i szanujmy Polskę, jej historię i tradycję, niezależnie od tego, jak i gdzie aktualnie musimy żyć...


źródła: se.pl/rozrywka, filmstudio.com,

Piętro wyżej 1937

Eugeniusz Bodo i Helena Grossówna

"Wciąż, co dnia, używam gdzie się da i trzymam się zasady która brzmi: jeżeli kochać, to dzień lub dwa, bo człowiek przyjemność ma, gdy dzisiaj ta, a jutro tamta. Co dziś użyję to wiem, że mam. Co dziś wypije to wiem, że sam. Na razie brać, brać co się da. Za parę lat, kto wie, co spotka jeszcze mnie"... 

Takie słowa w filmie, wyśpiewywał na wesoło Eugeniusz Bodo- gdyby wiedział jak bardzo prorocze okażą się, w jego przypadku, te ostatnie słowa. Tragiczne losy aktora opisałam parę miesięcy temu:  Tajemnica śmierci Eugeniusza Bodo.(kliknij)

"Umówiłem się z nią na dziewiątą, tak mi do niej tęskno już. Zaraz wezmę od szefa a conto, kupię jej bukiecik róż. Potem kino, cukiernia i spacer w księżycową, jasną noc"...

"Sex appeal, to nasza broń kobieca, Sex appeal, to coś co was podnieca. Wdzięk, styl, charm, szyk, tym was zdobywamy w mig"...

To fragmenty dwóch piosenek, które również śpiewa Eugeniusz Bodo i można je usłyszeć w filmie. Zapewne większość z Was je zna. A kto napisał słowa? Emanuel Schlechter, wybitny artysta, którego dokładnej daty, ani miejsca śmierci, nikt nie zna.

Trzy osoby występujące w filmie "Piętro wyżej" straciły życie w tragicznych okolicznościach, podczas wojny. Oprócz wymienionych, Eugeniusza Bodo i Emanuela Schlechtera, jeszcze Józef Orwid. Aktor ten, genialnie wcielił się w szewca Wirgiliusza Kopytkiewicza w  filmie Ja tu rządzę. Był to ostatni film, przy którym pracował.
                                                                 *
   Opis filmu:

      W pewnej kamienicy mieszka dwóch panów o nazwisku Pączek: Przystojny młodzieniec, spiker radiowy, Henryk Pączek (Eugeniusz Bodo), stacjonuje nad nieco starszym Hipolitem Pączkiem (Józef Orwid) od którego wynajmuje mieszkanie. Hipolit Pączek jest właścicielem kamienicy. Na jego nieszczęście, Henryk Pączek płaci na złość jemu, regularnie czynsz, w związku z czym, starszy pan nie ma pretekstu, by go wyrzucić z mieszkania. Od lat się nienawidzą i oskarżają o zakłócanie ciszy. Wydaje się, że niemożliwa jest zgoda między tymi dwoma panami. Jednak cuda się zdarzają. Takim cudem okazuje się być piękna bratanica Hipolita Pączka, Lodzia Pączkówna (Helena Grossówna). 


   Młody Pączek pewnej nocy powraca do domu z gęsią pod pachą, pijany w sztok i zastaje w nim tajemniczą nieznajomą. Jak się tam znalazła? Zapewne się domyślacie- dziewczyna najzwyczajniej w świecie, pomyliła mieszkania. Chciała zakwaterować się u stryjka, Hipolita Pączka. Przez dziwne zrządzenie losu, zmuszona jest jednak spędzić tę noc w mieszkaniu Henryka. Osobno, rzecz jasna. Ona śpi w jego łóżku, a on w wannie. Niestety, Lodzia po cichu opuszcza mieszkanie, a zakręcony Henryk nie zdążył wcześniej poznać jej tożsamości...

   Komedia pomyłek sytuacyjnych i labiryntu zdarzeń, jednak od początku się wie, jakie będzie zakończenie. Mimo tego, nie miało to dla mnie większego znaczenia. Ponadto uważam, że komedie powinno się oglądać wspólnie, wtedy większy ubaw jest. Niemniej, miło mi się oglądało nawet i samej, jak było niestety w moim przypadku. Śmiałam się po prostu sama do siebie. Co chwilę w domu rozlegały się dzikie wybuchy śmiechu... Dobrze, że nie mam złośliwego sąsiada ;)

wybrane cytaty:
Jak to? Pani odchodzi? Ooo, jaka szkoda.. zjawiła się pani nagle jak gęś.. to jest ten.. jak królewna, chciałem powiedzieć...

-Chcesz zdobyć Pączka na mur?
-No naturalnie...
-On ma dwie pasje: nienawidzi mnie i kocha poważną muzykę. I na tym koniku jedź...

Eugeniusz Bodo i Józef Orwid

Wobec, tych dwóch, malutkich, powyższych cytatów, mimo przewidywalności zdarzeń, film po prostu trzeba zobaczyć, ponieważ zabawnych dialogów jest dużo więcej. Zaserwowałam tylko przedsmak tego, co będzie na Was czekać podczas 
oglądania.

         


I na koniec: Bodo w przebraniu kobiecym, śpiewający "Sex appeal"- rewelacja!  ;)

Ciekawostki:
-Władysław Krzemiński, autor operetki "O piętro wyżej" dopatrzył się naruszenia praw autorskich i pozwał produkcję filmu do sądu. Podobno Bodo, w imieniu swoim (współautor scenariusza) i wytwórni (szef Uranii) zapłacił odszkodowanie w kwocie 2000 złotych.

-Przeboje Sex appeal i Umówiłem się z nią na dziewiątą przetrwały w pamięci słuchaczy do dzisiaj.

- Sex appeal utrwalił na płycie Marek Oppenheim w języku jidisz. Wraz z całym zdubbingowanym w tym języku filmem pokazywano Piętro wyżej (jako Szheinim) zaraz po wojnie publiczności w Nowym Jorku.

-Piosenkę Umówiłem się z nią na dziewiątą, mogły usłyszeć miliony ludzi na świecie, dzięki Romanowi Polańskiego, który zacytował jej fragment w swoim, nagrodzonym trzema Oscarami, filmie, Pianista.   

  

Uzupełnienie wpisu o zamku w Grodźcu...

 We wrześniu pisałam o zamku w Grodźcu (kliknij)

Dziś na blogu mojej córki, pojawił się wpis: Wycieczka do zamku w Grodźcu (sala tortur)(kliknij na wpis), który jest uzupełnieniem mojego wpisu i zawiera zdjęcia z Wystawy Narzędzi Tortur na zamku. Okrutne co człowiek, człowiekowi potrafi zrobić...boli od samego patrzenia, ale może Was zainteresuje. Zdjęcia robiła moja córka telefonem komórkowym. 

  Niżej, jedno ze zdjęć:

Maria Elizabeth Zakrzewska

Maria Elizabeth Zakrzewska

         W trakcie przygotowywania wpisu o 
Dr Zakrzewskiej, przypomniał mi się film "Doktor Quinn" z Jane Seymour. Pamiętam, jak pilnowaliśmy całą rodziną godzin emisji kolejnego odcinka, tak ekscytujące były dla nas perypetie bohaterów. Doktor Quinn porzuciła bogate, mieszczańskie życie w Bostonie, by osiedlić się na głębokiej prowincji. Na początku traktowano ją jak intruza. Nikt nie chciał leczyć się u młodej, ambitnej absolwentki medycyny. Ludzie nie mieli do niej zaufania, bo była kobietą. Jednak dobrocią i ogromną cierpliwością, z czasem zdobyła sobie pacjentów oraz szacunek i posłuch. 

  Bardzo chciałam, by powstał wpis obrazujący fakty z życia kobiety, która swoją ciężką pracą przełamywała stereotypy. Musiała być silną kobietą, by ignorować złośliwe docinki czy upokorzenia i niezłomnie trwać na drodze do celu. To, co teraz wydaje nam się oczywiste, jeszcze w zasadzie do niedawna, było nietaktem i skandalem. Przykład Dr Zakrzewskiej świadczy o tym, że gdy się naprawdę wierzy w to co się robi i kocha, to można osiągnąć wszystko. Dr Zakrzewska mimo piętrzących się trudności, nie poddała się. A co najważniejsze, nie robiła tego co robiła z egoistycznych pobudek- wywalczyła prawo do pracy, w zawodzie lekarza, dla kobiet z jej pokolenia a także dla przyszłych pokoleń. 

Maria Elizabeth Zakrzewska, urodziła się w Berlinie. Jako jedna z pierwszych kobiet w Stanach Zjednoczonych, uzyskała stopień doktora medycyny. Aktywnie walczyła o równouprawnienie kobiet oraz o zniesienie niewolnictwa. Pochodziła z polskiej rodziny szlacheckiej, która cały swój majątek straciła w zaborze rosyjskim w 1793 roku. Jej babcia była weterynarzem, a matka położną.

Od trzynastego roku życia Maria towarzyszyła matce w pracy. W wieku dwudziestu lat rozpoczęła pracę w szpitalu Charite, w Berlinie. Chociaż szanse na awans dla kobiet, zdarzały się niezmiernie rzadko, ona,  dzięki wsparciu Josepha Hermanna Schmidta, szybko awansowała na położną. Pomimo ogólnej dezaprobaty i przeszkód przeszła fachowe szkolenie. Po sześciu miesiącach pracy jako położna w Charite, postanowiła wyemigrować do Stanów Zjednoczonych.

Tam poznała Dr Elizabeth Blackwell, pierwszą amerykańską kobietę, która otrzymała dyplom lekarza. Ta, zachęciła ją do dalszej edukacji na Western Reserve University w Cleveland. Zakrzewska była jedną z sześciu kobiet przyjętych do szkoły w latach pięćdziesiątych XIX wieku. Ukończyła szkołę w 1856 roku, z tytułem doktora medycyny. Jednak, podobnie jak wszystkim pionierom, przecierającym szlaki dla siebie i przyszłych pokoleń, było jej ciężko. Dr Zakrzewska, należąca do pierwszego pokolenia kobiet lekarzy, miała problemy ze znalezieniem pracy. Jakiś czas, razem z dr Blackwell  pracowała w Nowym Jorku w ambulatorium dla kobiet i dzieci. Jednak razem z dr Elizabeth i jej siostrą Emily, która również była lekarzem, postanowiły otworzyć własny szpital dla kobiet i dzieci. W tym celu, w 1859 roku przeniosły się do Bostonu. Udało im się zrealizować ów plan głównie Marii Zakrzewskiej i jej zabiegom pozyskiwania funduszy. Pomimo trwającej wojny domowej, i zawieruchy z nią związanej, miała swoich zwolenników, którzy ją wspierali i organizowali kwesty na szpital, a nie na wspieranie działań wojennych. W takich niepewnych czasach, w 1862 roku, w Bostonie powstał pierwszy w tym mieście szpital New England, świadczący usługi w zakresie położnictwa, ginekologii i pediatrii. Był to drugi szpital w Stanach Zjednoczonych prowadzony jedynie przez kobiety. 

W tym samym czasie Dr Zakrzewska doprowadziła też do powstania pierwszej na świecie szkoły medycznej, New England Medical College, prowadzonej tylko przez kobiety i tylko dla kobiet. Pierwotnie, pierwsza szkoła medyczna dla kobiet, nazywała się Boston Female Medical College i została utworzona przez Samuela Gregory'ego w 1848 roku. W 1856 roku szkoła zmieniła nazwę na New England Medical College. Samuel Gregory był wcześniej wykładowcą na Uniwersytecie Yale. Nie był on zwolennikiem praw kobiet, jednak w obliczu spekulacji o nieprzyzwoitość wobec faktu, że to mężczyzna przyjmował poród, udało mu się zdobyć poparcie dla ustanowienia pierwszej żeńskiej uczelni medycznej. W 1859 roku do wykładowców na tej uczelni przyłączyła się Dr Zakrzewska, jako profesor położnictwa i chorób kobiet i dzieci. Gregory uważał, że kobiety lekarze, powinny działać jedynie w zakresie położnictwa. Z tego powodu Dr Zakrzewska i Gregory byli w nieustannym konflikcie. Gregory w końcu zrezygnował i zdecydował o zamknięciu szkoły. Jednak została ona otwarta ponownie w innym miejscu i pod kierownictwem Dr Zakrzewskiej.  

 Dzięki niej, otworzyły się drzwi do powszechnej edukacji dla kobiet lekarzy. Potrafiła  walczyć o właściwe wykształcenie dla absolwentek swojej szkoły. Wprowadziła bardziej obszerną i szczegółową edukację, taką by kobiety po szkole mogły być lekarzami różnych specjalizacji. Zakrzewska wiedziała, iż żeby zapewnić przetrwanie szpitala, musi poszerzać jego działalności oraz mieć wykształcony personel na poziomie i standardach jakich kształcono wtedy mężczyzn. Szpital, kwitł pod jej kierownictwem, a szkoła zapewniła doskonałe wykształcenie dla kilku pokoleń kobiet, zarówno lekarzy jak  i pielęgniarek.

  W szkole tej uczyła się Rebecca Lee Crumpler, która to jako pierwsza Afro-Amerykanka, otrzymała dyplom lekarza. Po zakończeniu wojny secesyjnej i krótko po otrzymaniu dyplomu, przeniosła się do Richmond w stanie Wirginia. Wśród ostrego rasizmu powojennego Południa, Crumpler pracowała z innymi czarnymi lekarzami. Leczyli oni uwolnionych niewolników, którzy inaczej nie mieliby w ogóle dostępu do opieki medycznej.  

Szpital New England
dla kobiet i dzieci

Dr Maria Zakrzewska trwale pokonała bariery blokujące kobietom dostęp do nauki medycyny w USA, oraz była pierwszą osobą, która zatrudniała czarne kobiety w zawodzie pielęgniarek. Pod koniec XIX wieku Zakrzewska doczekała się pochwał za swe dokonania a nawet stwierdzono, że "lekarz kobieta jest teraz... szanowany i mile widziany w prawie każdym, dużym mieście". Szpital New England odegrał główną rolę w tym rozwoju. Samo jego istnienie oraz możliwość zdobycia przez kobiety medycznego wykształcenia, okazały się imponujące, a osiągnięcia kobiet w tej dziedzinie zadziwiająco korzystne w oczach społeczeństwa. Jednak pod koniec XIX wieku, młode kobiety nie chciały kształcić się już w instytucjach stworzonych przez kobiety i tylko dla kobiet. Po takiej szkole, praktycznie nie było możliwości awansu a zdobycie pracy ograniczało się tylko do małych szpitali, które kobiety same utworzyły. Sprawę ułatwił im to, że dawne uniwersytety typowo męskie, otworzyły swe podwoje dla młodych kobiet i zachęcały ich do uwierzenia, że dyskryminacja płci w zawodzie lekarza została pokonana. 

Wobec powyższych faktów, szpital założony przez Dr Zakrzewską, na początku XX wieku, borykał się z problemami finansowymi. W latach pięćdziesiątych rozpoczęto przyjmowanie jako pacjentów, także mężczyzn. Ostatecznie szpital zamknięto w 1969 roku. Otworzono za to przychodnię, która obecnie nazywa się Dimock Center. Budynek byłego szpitala Dr Zakrzewskiej uznany jest oficjalnie przez rząd Stanów Zjednoczonych, jako miejsce o znaczeniu historycznym.( National Historic Landmark-NHL)

                                                                 ***
Naprawdę, jak na rangę i osiągnięcia tej wyjątkowej osoby, mało jest faktów na stronach polskich, dotyczących życia Dr Zakrzewskiej. Na stronie Wikipedii, zaledwie kilka zdań- innych polskich stron o niej, po prostu nie ma...  

źródła: wikipedia, nlm.nih.gov, ocp.hul.harvard.edu, thedaily.com, myweb.uga.edu, bumc.bu.edu

"Róża" 1936

  Róża. Z czym kojarzy się, większości ludziom? Przypuszczam, że z miłością, namiętnością. Zwłaszcza czerwona. Ukochana/y powinna/ien nam wręczyć ją bez żadnych sztucznych ozdób- będzie to dla nas  oznaką gorącej i szczerej miłości. A co, jeśli zostanie nam wręczona taka róża, a my nie będziemy mogli - mimo chęci- jej przyjąć? Ważniejszą od miłości do jednego człowieka, stanie się miłość do ludu pracującego, do towarzyszy? Sprawa, która nagli i nie pozwala czekać, bo czas ucieka a ludzie cierpią. Po oglądnięciu filmu dowiecie się, że różą może być też biała, zwinięta chusta z plamami krwi- synonim ofiary, patriotyzmu i heroizmu w walce. Film "Róża" w reżyserii Józefa Lejtesa, oparty jest na głośnym dramacie Stefana Żeromskiego pod tym samym tytułem.

Stefan Żeromski napisał historię owych lat, żywą krwią natchnienia, napisał historię garstki bohaterów, która podjęła bój z niezmierzoną potęgą caratu, walcząc o prawa człowieka i wolność Polski. Pamięci bohaterów niech będzie poświęcony ten film, niech będzie różą złożoną na grobie wielkiego pisarza...

Witold Zacharewicz (Jan)

Początek dwudziestego wieku. Sylwestrowa noc. Szampan, kankan, balony, serpentyny i szalony taniec. Noc tajemnicza, bo z niewiadomą, a z nadzieję na to, by nadchodzący nowy rok, był jeszcze lepszy od poprzedniego. Ludzie więc spontanicznie bawią się, śmieją i tańczą. Niespodziewanie zabawę psują im spadające na nich z góry, ulotki.Czytający dowiadują się z nich, że zamiast prowadzić pasożytniczy tryb życia, powinni zrzucić kolorowe ubrania i maski a na ich miejsce założyć mundur i walczyć o wolność polskiego narodu. Narodu dręczonego przez okrutnych zaborców- Moskali. Jednak te słowa są bezeceństwem, dla tych ludzi żyjących egoistyczną chwilą, bez myśli o przyszłości. Oni chcą oddychać pięknem, balem i muzyką.

  Przystojny arystokrata Jan Czarowic, również bawi się na zabawie. Z tajemniczą dziewczyną. Po zdjęciu masek okazuje się, że to Krystyna, kobieta, którą kocha i której kiedyś się oświadczał.

Irena Eichlerówna (Krystyna)

 "Pan chciałby, żeby mi wystarczyło szczęście we dwoje z ukochanym i ów obiadek, skromny, ale smaczny, a moja sztuka to jako dodatek w wolnych chwilach. Chcę od życia wszystkiego co może mieć od życia młoda dziewczyna, taka jak ja. Tak spragniona życia. Tylko to jest w życiu najważniejsze- sztuka. Wolę szukać i błądzić, niż stać na uboczu życia jak pan!" Takimi ostrymi słowami, Krystyna, odrzuciła oświadczyny Jana. Obecnie dziewczyną zainteresowany jest starszy brat Jana, Benedykt (Bogusław Samborski). I ona pomimo, widocznych, głębszych uczuć do Jana, przyjmuje oświadczyny Benedykta. Uważa Jana za człowieka, który życie swoje przeznacza na błahostki i przelotne miłostki. Czas pokaże, że myli się bardzo w swych osądach. 

Jan jest człowiekiem czynu. Proletariuszem. Nie wiadomo, czy zmienił się po wspomnianym koszu, i słowach, które Krystyna rzuciła mu prosto w twarz. Może dziewczyna nieświadomie sprawiła, że Janek obudził się jak z sennego letargu? Otrząsnął się z zobojętnienia na niedolę bliźnich i walczy. Głównie słowem:
Towarzysze! Wyrwijcie z serc nienawiść proletariusza do proletariusza! Połączcie się! Bracia, ja nie przynoszę wam nowego hasła! Kości po drogach z Sybiru rozrzucone, lochy więzień, płacz waszych dzieci, które rosną w hańbie niewoli! Wszystko to woła do was: Niech żyje Polska niepodległa!

   Po prostu nie mogłam, nie zamieścić kilku cytatów. Cały niemalże film jest poematem, przepełnionym hasłami o wolności i działaniu w tym kierunku. Porusza również ważny temat: cierpienia niewinnych dzieci, ich rozstań z rodzicami, tęsknotą, samotnością. Taka jest każda wojna. Potrzebuje ofiar.  Widoczny jest też inny problem, powiązany. Aresztowany rewolucjonista, zapiera się rękoma i nogami, że nie zdradzi: "choćbyście skórę żywcem, ze mnie darli, nic nie powiem" Ale co ten nieszczęśnik zrobi, gdy naczelnik rozkaże mu wybierać: ocaleją towarzysze, albo jego synek. Co podpowie mu miłość do własnego dziecka, a co sumienie wobec ludzi, w których idee chwilowo uwierzył? 

W trakcie przerwy na zebraniu dotyczącym rozmów o wolności i sposobach walki z caratem, współtowarzyszka Maria, z ogromna pasją i zaangażowaniem gra na pianinie Etiudę rewolucyjną (kliknij) Szopena. Warto, czytając recenzję, słuchać w tle, tego dramatycznego utworu. Słuchać można nawet wtedy, gdy musimy podjąć ważną życiową decyzję, a walczymy z własnymi oporami, strachem i niepewnością. Ten utwór z pewnością popchnie nas do kroku przed siebie. Nawet jeśli upadniemy przy tym gwałtownym ruchu i zedrzemy sobie kolana. Bo takie jest życie, nie można stać w miejscu ani z boku, biernie przypatrywać się życiu. Trzeba iść do przodu.

Wybrane cytaty:
Musimy to sprawić, żeby znikł chłop czarny od brudu, ciemny, pijany. 

Słowo nie poparte czynem, nie przekona nikogo.

Nie reagowanie na terror powiększa tylko liczbę ofiar.

Tak, powyższe słowa mają z pewnością ważne znaczenie i określają prawdę. Pomimo tego, mi słowo "towarzyszko", "towarzysze" -dosyć często używane w tym filmie- kojarzy się z innymi rewolucjonistami. Takimi którzy wyrządzili milionom ludzi wiele zła. Jednak rewolucja nie wzięła się z niczego. Urosła do gigantycznych rozmiarów z powodu cierpienia i głodu zwykłych obywateli. Mieli oni swoje racje i powody, by po latach upokorzeń niszczyć swych ciemiężycieli, bogatych panów. Jest takie powiedzenie "prawda zawsze leży pośrodku"  i na nim zakończę recenzję.

                                                                                                Ocena 4/5

Reżyseria:Józef Lejtes, 
Scenariusz: Anatol Stern, Józef Lejtes
Czas trwania: 1 godz. 27 min.
Premiera: 12 kwietnia 1936
Gatunek: Dramat historyczny
Na podstawie: Stefan Żeromski "Róża"

Występują: Irena Eichlerówna, Witold Zacharewicz( wpis o nim kliknij), Mieczysław Cybulski, Lena Żelichowska, Michał Znicz, Bogusław Samborski, Kazimierz Junosza-Stępowski i inni.