Cywilizacja i szczęście człowieka

Poniżej, artykuł z 1935 roku o tym jak cywilizacja i postęp ludzkości wpływa na rozwój emocjonalny człowieka. Czy to daje mu szczęście? Minęło prawie osiemdziesiąt lat od napisania tego artykułu, a czytając go, miałam wrażenie jakby dotyczył czasu obecnego. Nic się nie zmieniło. Tak więc, co nam daje ten cały postęp, jeśli ludzkie, pierwotne instynkty pozostają bez zmian? Człowiek myśli, że będzie szczęśliwszy, mając coraz to nowsze i lepsze rzeczy materialne- to instynkt. Gromadzenie tych rzeczy daje mu złudne poczucie bezpieczeństwa oraz wiarę w to, że radzi sobie w życiu i jest "Panem Świata".

  Wczoraj byłam zakupić nową zmywarkę i kuchenkę gazową- obie najtańsze, bo jak mówią, nie ma sensu kupować droższych- i tak się w odpowiednim czasie popsują. Stara zmywarka się popsuła, kuchenka jeszcze nie, ale już służyła mi ponad 16 lat, i trochę się zużyła. Do czego piję, myślałam, że wykupimy dodatkową, 5-letnią  gwarancję tylko na zmywarkę (w sumie uważam, że to zwykłe naciąganie), bo w kuchence,w zasadzie przecież nie ma co się popsuć. A tu przykra niespodzianka, okazało się (tak mówił sam sprzedawca), że za mało się psuły kuchenki, to wymyślili teraz takie, które psują się szybciej. Nie wiem, dokładnie na czym to polega, ale sprzedawca tłumaczył, że programator, jest połączony z elektrycznym piekarnikiem i jak się popsuje, to piekarnik przestaje działać.  

Czy naprawdę idziemy do przodu? Czy gromadzenie wszelkiego rodzaju śmieci, w tym elektronicznych stało się nowym "powołaniem" świata? Po to tylko, by napędzać handel i dawać człowiekowi złudne poczucie, że go na to stać?

                                                                     *
                                       Cywilizacja i szczęście człowieka
"Zdobycze cywilizacji i osiągnięcia na polu techniki i ułatwień życia codziennego rodzą pewnego rodzaju megalomanję. Przeciętny człowiek, rozglądając się wokół siebie i widząc ile udogodnień w jego codziennem życiu przynosi mu niemal każdy dzień, lub słysząc o nowych faktach ujarzmiania sił przyrody i zaprzęgania ich w służbę człowieka — myśli z dumą: Człowiek to Pan Świata!
Istotnie są rzeczy, które zdają się w pełni ten dumny tytuł potwierdzać. Ale jednocześnie trudno oprzeć się chęci postawienia pytania, czy człowiek współczesny jest też szczęśliwy?

Gdyby do poczucia szczęśliwości wystarczała świadomość należenia do wielkiej rodziny zdobywców i genialnych budowniczych — ludzkości, to niewątpliwie człowiekowi współczesnemu nic, albo prawie, że nic do pełnego szczęścia by nie brakło. Ale na to poczucie składa się także
wiele innych czynników, wśród których pewność trwałego pokoju i niezamąconego dobrobytu odgrywa niemałą rolę. Tymczasem człowiek współczesny nie potrafi zapobiec skutkom kryzysu ekonomicznego, w którym żyje od tak dawna, więc nędzy, głodowi i bezrobociu, a w dodatku widmo wojny ustawiczne, choć może z oddalenia mu zagraża.

Ze zdobyczy kultury nie mogą korzystać wszyscy w należytym stopniu, bo zróżniczkowanie materjalnych możliwości jest wśród ludzi zbyt wielkie. Choć przyrodę opanowujemy coraz bardziej, nie możemy jednak twierdzić, że zabezpieczyliśmy się także przeciwko jej kataklizmom.
Zresztą postępy cywilizacyjne wpoiły w ludzi materjalizm. Przeciętny człowiek przyzwyczajony jest do myślenia zazwyczaj kategorjami materjalizmu, to też często nie wyobraża sobie nawet, że szczęścia można szukać także poza sferą dóbr materjalnych. Zdobywanie tych dóbr staje się coraz trudniejsze, a brak ich — prowadząc do ograniczenia w korzystaniu ze zdobyczy kultury — wywołuje rozterki.

Tak więc mówić o ,,panu świata"— człowieku współczesnym, że jest szczęśliwy, byłoby rzeczą zbyt ryzykowną. Ale rozwój cywilizacji nie ustaje, a trwa i nabiera coraz szybszego tempa. Gdzież my więc jesteśmy i dokąd dążymy? Dr. T. Krobicki, w szkicu p. t, „U podstaw kultury", zamieszczonym w ostatnim zeszycie „Przeglądu Powszechnego", wyraża pogląd, iż odpowiedź na powyższe pytania zależy od tego, czy stoi się na stanowisku systemu materjalistycznego, czy spirytualistycznego. Gdy pierwszy w tłumaczeniu zjawisk życia uznaje wszechwładzę rozumu, drugi dopuszcza także ingerencję pierwiastka ponadzmysłowego. Ale materjalizm nie daje zadowalających wyjaśnień w kwestjach śmierci, narodzin i wielu innych zagadek bytu. Trudno je bowiem wyjaśniać mechanicznie i fizycznie. Gdy idzie o stanowisko w tych kwestjach, ludzkość podzielić można na tych, którzy uznają prawdę tez ponadpsychicznych i tych, którzy tej prawdy nie uznają. Świat „cywilizowany" w teorji zajmuje na ogół stanowisko pierwsze.

Cóż to jest jednak świat  "cywilizowany"? Co znaczą słowa: cywilizacja i kultura? Słowa te są dziś nadużywane, stają się wytartym liczmanem, są niby powszechnie zrozumiałe, a tak w istocie — nieuchwytne. „Cywilizacja — powiada dr. Krobicki — to cała atmosfera duchowa ludzkości, na którą składają się wieki — właściwie jej skutki jej czyny, jej owoce, jej realizacja w dziejach,
| — to kultura". „Cywilizacja — to nasza dyspozycja do uduchowiania naszego życia, do tęsknoty za prawdą, dobrem, pięknem. Ta dyspozycja to wynik boskiego pierwiastka w duszy ludzkiej.
Cywilizacja tworzy kulturę. „Kultura to odcisk naszego ducha w materji".

Obok kultury materjalnej istnieje też kultura duchowa. Między jedną i drugą powinna panować harmonja. Gdy ta harmonja zostaje zakłócona, gdy zachodzi supremacja jednej z tych kultur, wówczas w postępie ludzkości następują zahamowania. Istnieją różne typy kultur. Typ specjalny kultury, to kultura chrześcijańska. Inny typ stanowi kultura, którą możnaby nazwać pogańską. Jest to ta właśnie kultura, w której dominują pierwiastki materjalistyczne. Otóż dziś — według dr. Krobickiego — panuje raczej ten drugi typ kultury, kultura pogańska. Przejawia się ona w dualiźmie, jaki zachodzi między wyznawaną „oficjalnie" teorją — czyli uznawaniem prawd boskich, a postępowaniem w praktyce, które cechuje skrajny nieraz materjalizm. I jak długo trwać będzie ten dualizm, tak długo nie będzie można mówić o tem, że dzisiejsza cywilizacja daje człowiekowi szczęście."

Stanisław Grzelecki

Warszawski Dziennik Narodowy, 28.09.1935, nr 124

Deszczowy lipiec 1957

Życie to nie bajka. Nie ma idealnych ludzi. Nie ma prawdziwej miłości. Przyjaciele, czy ludzie, których za takich uważaliśmy, okazują się po prostu zwykłymi i na dodatek, fałszywymi znajomymi. Czy wobec wyżej wymienionych faktów, można być szczęśliwym? Oczywiście, że można. Jednak trzeba być silnym i twardo stąpać po ziemi oraz nie pozwalać przeciekać przez palce szczęśliwym chwilom, które wspaniałomyślnie zsyła los. Warto dostrzegać znaki i nie trzymać się kurczowo, kogoś, kogo już dawno straciliśmy. I najlepiej, nie masakrować swej duszy cudownymi wspomnieniami- co było, nie wróci. Reżyser i scenarzysta, Leonard Buczkowski, stworzył w filmie "Deszczowy lipiec", bardzo dobry zarys relacji panujących w społeczeństwie żyjącym pod koniec lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Jednak, po obejrzeniu filmu, przekonacie się, że temat w nim poruszany, jest aktualny do dziś. I być może, zawsze był i zawsze będzie?

Anna przyjeżdża na urlop pociągiem z Warszawy do Zakopanego. Na pierwszy rzut oka, a nie znając przyczyny, widz z pewnością zauważy, że kobieta jest smutna i raczej nie w nastroju do wakacyjnych eskapad. Przyczyna smutku, wyjaśnia się tego samego dnia, przy kolacji. Kiedy to znający ją i jej życie osobiste -czy uważający się za takich co je znają- wczasowicze, komentują przyjazd Anny bez męża oraz to, że ten jawnie ją zdradza. Uroczą, słomianą wdową zainteresuje się Andrzej- jednak po zdecydowanej odprawie, chwilowo odpuszcza. Chłopak nie jest na wczasach sam. Co prawda nie z żoną, jednak z kobietą, która ma romans z żonatym mężczyzną z Warszawy i on o tym wie. Skomplikowane to wszystko. Gdy Anna dowiaduje się jakie relacje łączą tych dwojga, postanawia, uwieść Andrzeja. I tak rozpocznie się gra, w której raz on rozdaje karty, raz ona. Przy czym, są niemalże bez przerwy, obserwowani przez wścibskich i okrutnych w swych osądach wczasowiczów.

Czyj będzie ostatni ruch? Kto wygra? Czy w ogóle jest możliwość stwierdzenia wygranej w przypadku miłości? Zawsze ktoś cierpi. Pary u których na pozór wszystko jest poukładane, też mają swoje problemy. Taka na przykład żona, która mówi do swojego męża siedzącego przy stole, wiecznie zasłoniętego gazetą a ten zdawkowo i na odczepnego jej odpowiada. Kto z tych dwojga jest bardziej nieszczęśliwy? Na dodatek nie za bardzo wczasy się udały, ponieważ lipiec jest wyjątkowo deszczowy. Codziennie pada. Wszyscy wczasowicze próbują organizować sobie czas w hotelu, wspólnie z innymi letnikami. Często grają w brydża, komentują zachowania innych oraz romansują między sobą. Wszystko zapewne z nudów. Anna początkowo jest obok tego wszystkiego, nie czuje spójności z ludźmi, z którymi codziennie przebywa przy jednym stole. Znajomi współczują jej, próbują pomóc, może lubią. Wszystko zmienia się, gdy Anna nawiązuje bliższą relację z Andrzejem i wreszcie widz zauważa uśmiech na jej twarzy. Obecni przy wspólnym stole wczasowicze, nagle zaczynają dostrzegać w niej same wady a Anna staje się dla nich wręcz irytująca.

Jak złudne jest to, co czasem widzimy przez kilka sekund- scenę i słowa wyrwane z kontekstu, milczący obraz zza okna. Ludzie zazwyczaj nie wyciągają pozytywnych wniosków, raczej negatywne. Przedstawiające innych w złym świetle. I co najbardziej zaskakujące, ci co w najbardziej złośliwy sposób komentują czyjeś zachowanie, sami zachowują się tak samo lub nawet gorzej. Żony i mężowie na poczcie telegrafują do mężów i żon, by nie przyjeżdżali, ponieważ leje i leje. Pogoda kiepska, więc nie warto. Pisząc te słowa wtulają się w ramiona kochanków, całują. Obłudny, wakacyjny czas. Wczasy nie mają nic wspólnego z wypoczynkiem, dzieci wrzeszczą, niektórzy nudzą się w swoim towarzystwie i ta ciągła powtarzalność zdarzeń. Właściwie, tak jak w domu. Po co więc z niego wyjeżdżać? Leonard Buczkowski pokazał w swym filmie zaściankowe i wbrew pozorom, niezbyt inteligentne towarzystwo. Tematy ich rozmów są płytkie, pragnienia przyziemne.

Podsumowując, powiem, że naprawdę warto zobaczyć ten film. Nie tylko dla interesującej, życiowej fabuły, ale i dobrej gry aktorskiej. Urszula Modrzyńska, w roli Anny, udowodniła, że jest aktorką wszechstronną. Potrafiła znakomicie wcielić się w niezdecydowaną, melancholijną Annę, jak i trzy lata później, bardzo dobrze zagrać charyzmatyczną Jagienkę w "Krzyżakach". W filmie zobaczycie również Barbarę Krafftównę, znaną szerszej publiczności z roli zabawnej Honoraty z kultowego serialu "Czterej pancerni i pies". Pani Barbara jest obecna w polskim kinie właściwie do dziś- aczkolwiek rzadko. Dobrze, jeśli melodramat nie jest cały czas smutny i zawiera w swojej fabule elementy komediowe, które rozładowują gromadzące napięcie. I to zadanie przyjął na swoje barki Jan Kurnakowicz. Aktor rozpoczął swoją karierę jeszcze w kinie niemym, kinie przedwojennym. "Deszczowy lipiec" był ostatnim filmem, przy którym pracował. Wcielił się tutaj w chorego na wątrobę wczasowicza. Jako najlepsze lekarstwo na wszystko, Anna do kuracji zaproponowała mu spirytus z pieprzem. Oczywiście z entuzjazmem i w nadmiarze mężczyzna wprowadził je w życie. Ona wolała patrzeć na życie "trzeźwo", więc może trochę szkoda, że znając cudowne właściwości, tego dwuskładnikowego trunku, sama nie zastosowała go w swoim życiu. Przecież, tuż za rogiem czekała na nią cierpliwie, chwila szczęścia.

                                                                                                                     Ocena 4/5

Tytuł: Deszczowy lipiec

Reżyseria: Leonard Buczkowski

Scenariusz: Leonard Buczkowski, Stefania Grodzieńska

Rok produkcji: 1957

Czas trwania: 1 godz. 28 min.

premiera: 21 lutego 1958

Występują: Urszula Modrzyńska, Ryszard Barycz, Jan Kurnakowicz, Barbara Krafftówna, Marta Stebnicka i inni.

***

Film będzie emitowany w najbliższy wtorek na kanale ale kino+ o godzinie 18:25. Polecam!

Nella. Piękno nieoczekiwanego.

   Internet jest jak magnes. Przyciąga do siebie ludzi z odległych kontynentów. Ludzi, których nigdy byśmy nie spotkali, gdyby nie on. Internet jest jak narkotyk. Uzależnia, i ciągle wabi swym kolorem, zapachem, smakiem. Musimy spożyć codziennie choćby małą porcję, by przetrwać, ponieważ nie możemy już żyć bez niego. Dla niektórych, w tym dla autorki książki, Kelle Hampton, internet staje się nie tylko magnesem i narkotykiem, ale także inspiracją, źródłem dochodu oraz przede wszystkim, niezastąpionym lekarstwem. Kelle rozpoczęła pisanie bloga krótko po narodzinach pierwszej córeczki, Lainey. Lecz po przyjściu na świat Nelli, blog zmienił znacznie swoją początkową formę. Stał się terapią wstrząsową, szukaniem pocieszenia, wsparcia i miłości. Czymś czego zapewne szuka każda matka, gdy jej dziecko urodzi się nie takie, jakiego oczekiwała. Cierpienie psychiczne z tym związane, które szczerze opisywała na blogu, spowodowało, że jej historią zainteresowała się dziennikarka z Nowego Jorku. Zaproponowała wydanie książki w oparciu o blog. Dlaczego taką udręką dla matki, okazała się mała, słodka dziewczynka? Ponieważ druga córeczka Kelle, urodziła się z dodatkowym chromosomem. Z zespołem Downa. I tak powstała niezwykle wzruszająca opowieść- Nella. Piękno nieoczekiwanego. Swoista droga autorki do uzdrowienia.

 Nella Kordelia, była niecierpliwie wyczekiwanym dzieckiem. Opowieść zaczyna w momencie, gdy jej matka jest tuż przed porodem. Po wcześniejszym poronieniu i początkowym zagrożeniu obecnej ciąży, kobieta entuzjastycznie przygotowuje się do tego wydarzenia. Zadanie ma ułatwione, ponieważ wspiera ją kochający mąż, rodzice oraz przyjaciółki. I to głównie one okażą się dla niej bezpieczną, ochronną Siatką- jak je sama nazywa. To one, po urodzeniu Nelli, będą ocierały jej łzy a także pisały pocieszające i wspierające maile czy SMS-y, ponieważ tak wyczekiwana idealna córeczka, nie jest w jej oczach idealna. Ma przecież zespół Downa. Kelle będzie płakać przez wiele dni a nawet miesięcy. Pięć dni spędzone w szpitalu zamiast ogromną radością, okazały się dla niej najgorszym koszmarem w życiu. Wydaje się, że nawet gorszym od rozwodu rodziców, którego przyczyną stał się homoseksualizm ojca pastora. Kelle nie udaje, że jest mamą zakochaną w swym dziecku od samego początku lub, że szybko pogodziła się z tym. Miotana bólem i rozpaczą, szczerze pisze o tym co czuje a nawet wspomina, że chciała uciec lub cofnąć czas. Po prostu nie być tu gdzie jest. I nie widzieć nieoczekiwanej choroby swej wymarzonej, ślicznej i zdrowej córeczki.

  Pomimo faktu, że rodzina i przyjaciele byli obecni przy porodzie oraz wspierali i kochali Nellę odkąd ją ujrzeli- ona, matka, nie potrafiła myśleć pozytywnie. Zbyt zakorzenione w społeczeństwie stereotypy na idealny obraz rodziny, mąciły jej w głowie. I chociaż przytulała swą malutką dziewczynkę, szeptała do uszka, że kocha, karmiła ją i przewijała, to nie potrafiła nie widzieć innych oczu Nelli. Oczu, po których poznaje się każde dziecko z zespołem Downa. Książka ta, to piękna i urzekająca opowieść o codziennej walce z przeciwnościami losu, z samą sobą, ze smutkiem oraz martwieniem się na zapas. Jednak przede wszystkim jest to książka o walce z egoizmem i wygodnictwem autorki. Nie możemy ani nie powinniśmy  jej jednak potępiać, bo przecież zdrowy egoizm tkwi w każdym z nas. Mniej więcej, po pierwszych urodzinach córeczki, Kelle Hampton wreszcie dostrzegła jej piękne, wyjątkowe migdałowe oczy i szczerze mogła powiedzieć: "Tak, bycie prawdziwym  czasami boli, ale jeżeli jesteś prawdziwy przestajesz się bać, że ktoś cię zrani".

  Przyznam, że długo zbierałam się do przeczytania tej książki. Myślałam, że będzie ona zbyt przeciążona smutkiem lub wręcz sielankową opowieścią o zmaganiach się z codziennością młodej matki -pieluchy, kaszki, kupki i spacery z wózkiem- czyli z czymś, co dawno mam już za sobą. A tymczasem okazała się historią kobiety, która bez żalu porzuciła Stare, dosyć imprezowe życie, by spokojnie zakotwiczyć się w Nowym- jednak bez przesadnej egzaltacji i w sumie pozostawiając sobie namiastkę Starego życia. W Starym życiu, na przykład, bez zastanowienia potrafiła zrzucić sukienkę w biegu, by wykąpać się nago, ze znajomymi, po pijanemu w basenie sąsiadów lub napić się z przyjaciółką wódki waniliowej zagryzanej ptasim mleczkiem. I jeszcze po spożyciu takiej wybuchowej mieszanki, spontanicznie skakać w pijanym szale pod sufit na łóżku ojca. Czytając te luzackie fragmenty, można powiedzieć, że Kelle to swojska, fajna i zabawna dziewczyna. I z pewnością z tego powodu, że jest szczera i prawdziwa, ma wokół siebie tak wiele bratnich dusz. Potrafi cieszyć się życiem. Z reguły nie chcemy wokół siebie smutku i żalu, boimy się tego. Chociaż lubimy od czasu do czasu pocieszać- wspierać swój zdrowy egoizm. To ostatnie zdanie zrozumiecie, gdy uważnie przeczytacie książkę. 

Po całkowitym już wciągnięciu się w lekturę, czytelnik może zauważyć, że autorka jest bardzo wrażliwa i odczuwa jedno ukłucie szpilką, jakby było ich co najmniej sto, i to z każdej strony. I właśnie do obrony przed każdym takim ukłuciem, potrzebna jej była gęsta Siatka przyjaciółek, objawiająca się również w roli namiastki Starego życia. Tak na marginesie, najbardziej może zdziwić polskiego czytelnika jeden fakt. A mianowicie, że po każdym takim spotkaniu przy piwie, czy drinkach z przyjaciółkami, wszystkie wsiadały do swoich samochodów, za kierownicę. Zapewne w Ameryce ma miejsce większa tolerowana przez prawo ilość promili, wykazanych na alkomacie w takim przypadku. Nie wiem. W każdym razie, wracając do tematu, to ludzie wokół niej, zarówno starzy znajomi, których miała przy sobie od lat jak i ci, których poznała poprzez bloga dawali jej siłę, wiarę i miłość. Kelle podkreśla na stronach książki jak bardzo dzieci są dla niej ważne i jak je kocha, co z pewnością jest niezaprzeczalnym faktem,  to jednak wyczuwalnie od niemalże pierwszych stron, tematem przewodnim jest stan psychiczny autorki i jej własne, cierpiące ego.

 Z pewnością powinien przeczytać ten pamiętnik, ktoś komu wydaje się, że jest zdrowym egoistą, a jednak nie wie jak wykorzystać swój potencjał i lekcje jakie codziennie daje nam życie po to, by prowadzić nas na wyższe poziomy. To nie wygodne i beztroskie życie sprawia, że jesteśmy silniejsi i rozwijamy się, ale wyzwania, niebezpieczeństwa i ciężkie chwile, rodzą w nas nieprzeciętną i interesującą osobowość. Wobec tego, zakończę recenzję słowami Mary Oliver, którymi to autorka rozpoczęła swą opowieść:
Powiedz mi, czym zamierzasz wypełnić swoje JEDYNE, szalone i drogocenne ŻYCIE?
                                                                                                       
                                                                                                         ocena 4,5/5
Tytuł: Nella.Piękno nieoczekiwanego.
Autor: Kelle Hampton
Okładka: Miękka
Liczba stron: 308
Data wydania: 2012
Wydawnictwo: Wydawnictwo rodzinne

                                                                    *****
Bardzo dziękuję portalowi lubimyczytac.pl , na którym książkę wygrałam w konkursie. Szukając dalszych losów Kelle i jej córeczek, trafiłam na jej bloga, z którego dowiedziałam się, że  Kelle jest w trzeciej ciąży i jak przewidują lekarze urodzi prawdopodobnie synka ;) Jeśli po przeczytaniu recenzji czy książki również będziecie ciekawi, to podaję Wam adres bloga na tacy kellehampton.com  ;) 

Janusz Korczak

Plakat z wystawy dotyczącej Janusza Korczaka,
zatytułowanej po prostu "Miłość"...

  Wbrew temu, że to tylko aktorzy i scenografia, mimo wszechobecnego głodu i materialnej nędzy, którą widać było wokół postaci, to jednak podczas oglądania filmu "Korczak", chłonęłam głównie prawdę i dobroć, bezwarunkowe oddanie, wyrozumiałość, szczęście i miłość. I przede wszystkim pragnęłam nauczyć się właśnie jej- bo najtrudniej co przychodzi dorosłemu człowiekowi w życiu, to po prostu szczerze kochać. Tak kochać, by w chwili zagrożenia, bez wahania oddać życie. I nie czuć, że to poświęcenie, bohaterstwo lub, że zostaniemy po śmierci nagrodzeni w niebie. Nie. 

Nie piszę, tutaj, dzisiaj, o Starym Doktorze, bo tak trzeba, bo ktoś mi "kazał". Ani dlatego, że wypada o nim pamiętać, ponieważ przecież ten człowiek, tak bohatersko poświęcił swe życie dla dzieci. Nie.

  Człowiek o którym mowa, w chwili zagrożenia, zupełnie nie myślał o sobie. Uśmiechał się, nie okazywał  strachu i trzymał za rączki małe dzieci. A one z ufnością i poczuciem bezpieczeństwa, szły w tym samym kierunku co on. Mimo, że nie on ten kierunek wybrał. Mimo, że kierunek był beznadziejny i nieprawdopodobny w swym okrucieństwie. Ale on trzymał je za rączki, więc szły. Kochały go. To pewne. I wierzę, że do końca nie zdawały sobie sprawy z tego, co będzie na końcu tej drogi. 

Człowiek, który starał się zrozumieć i wytłumaczyć postępowanie każdego dziecka. Cokolwiek by, niesforne, najbardziej niegrzeczne dziecko, zrobiło- on z całej mocy pragnął je wspierać. I co najpiękniejsze: udawało mu się to i zawsze odnajdywał właściwą drogę do serca małego człowieka... 

 Wpisy, które zamieściłam poniżej pochodzą z mojego bloga, którego pisałam parę lat temu dla swojego synka. Bloga już nie piszę, ale teksty mam zachowane (wydrukowane) na pamiątkę.


 18.03.2008r- mały człowiek...
"Jerzyk dzisiaj poszedł do przedszkola po baardzo długiej przerwie. I smutno mi było go tam zostawić, bo przytulił się do mnie i nie chciał za bardzo iść do dzieci. Nawet podeszła do niego mała, śliczna dziewczynka i w miarę cierpliwie czekała, aż go przebiorę ... raz jej się ziewnęło i spytałam się, czy się nie wyspała ...  wiśpałam się ... Ola miała na imię ...
      Starałam się po niego jechać jak najszybciej i przez ten pośpiech musiałam czekać trochę na korytarzu, zanim wrócili z obiadu. Czytałam wtedy z nudów różne ogłoszenia  na tablicy korkowej. Moją uwagę najbardziej przykuły widoczne na niej słowa Janusza Korczaka:

    Dzieci nie będą dopiero, ale już są ludźmi... można przemówić do ich rozumu, odpowiedzą nam... przemówmy do ich serca - odczują nas... "

                    Piękne słowa i myśli mądrego człowieka ...

    Mały człowiek który jest moim synem, który mi ufa i kocha za to, że jestem i którego ja kocham za to, że go mam. Jak mnie zobaczył to biegiem rzucił się w moją stronę ... i patrzył na mnie tak uroczo ... jak zawsze, na przywitanie po dłuższej rozłące... spojrzenie, które tak wiele wyraża, nie potrzebuje słów...  bo tylko człowiek, który ma czyste myśli i dobre serce, potrafi patrzeć drugiemu człowiekowi szczerze w oczy.
 I mój mały człowiek to ma, bo uczę go miłości ..."     


  27 grudzień 2008r
"- Mama, dudujemy domek?
-Zbudujemy, kochanie...
- Mama, daj okno ... 
- Proszę ... 
- Daj klamkę ... mama das komin? 
- Proszę ... 
- Dzięki mama komin ... dotowe! - woła ucieszony po chwili.
- Śliczny domek zbudowałeś Jureczku!- mówię małemu czarodziejowi.
Dlaczego czarodziejowi? I z czego budował? Myślicie, że z klocków? Ano nie...
Dom budował niczym krawiec z bajki "Nowe szaty cesarza"- nie miał żadnych rzeczy materialnych, ale zręczne rączki i bujną wyobraźnię... 
-Pa, pa mama! - zamknął niewidzialne drzwi swego domu i przekręcił niewidzialnym kluczykiem zamek w drzwiach..."

    Razem z rodzicem, czy opiekunem, dziecko powinno zbudować dom, dom w którym będzie czuło się bezpieczne i kochane. Nam się udało zbudować taki dom i nie wątpię w to, że będzie on trwał póki żyć będę. 
Drogi, kochany panie doktorze, Januszu Korczaku- świat dziecka powinien być właśnie taki. Pan mnie tego nauczył, bo pan o tym wiedział pierwszy.

Niewinni czarodzieje- 1960

Czy można powiedzieć, że obecność znanych, zapewne już wtedy i znanych do dzisiaj gwiazd ekranu, zagwarantuje nam, odbiorcom idealny odbiór i pełne emocji przeżycia? Zapewne nie zawsze, ale w tym przypadku nie zawiedziecie się. Tadeusz Łomnicki to pierwsze nazwisko, napisane wielkimi literami na początku filmu, które zwraca uwagę. Wszyscy znamy i pamiętamy postać małego rycerza, w którego tak fantastycznie wcielił się ten znakomity aktor. Pozostałe nazwiska napisane mniejszymi już literami, a które z pewnością większość z Was skojarzy, to Kalina Jędrusik, Roman Polański, Zbigniew Cybulski, Wanda Koczeska.  Krystyna Stypułkowska wcieliła się w filmie w Pelagię- główna rola kobieca. Scenariusz do filmu napisał Jerzy Skolimowski, o którym dosyć głośno było niedawno dzięki zrealizowanemu przez niego filmowi „Essential Killing”. Wiecie jaka jest różnica między taśmą magnetofonową a życiem? Nie? A chcecie się dowiedzieć? Jeśli tak, to w takim razie, wręcz musicie obejrzeć film „Niewinni czarodzieje” w reżyserii Andrzeja Wajdy.

Główny bohater, Bazyli, to młody, przystojny mężczyzna. Z zawodu jest lekarzem sportowym, konkretnie zajmuje się bokserami. W zawodzie stara się być fachowcem i myśleć przede wszystkim o dobru swoich pacjentów, więc odporny jest na wszelkie próby przekupstwa. Tym sposobem, mimo próśb, nie dopuszcza rannego boksera -w tej roli Jerzy Skolimowski- do walki. Poza tym, lekarz Bazyli ma hobby przez wielkie „H”, którym wypełnia czas wolny- gra w kapeli jazzowej na perkusji. Drugie dodatkowe „zajęcie” mężczyzny, to uwodzenie pięknych kobiet. Jest w tym mistrzem, opanował warsztat oczarowywania dziewcząt do perfekcji. Piękny uśmiech, głębokie spojrzenie, czułe słówko. Wszystkie na to się łapią i z miejsca zakochują w nim. Jemu, być może, na początku „kariery”, ten niewinny „fach” sprawiał przyjemność. Jednak w filmie jest już na takim etapie swojego, młodego życia, że widz może zauważyć, iż Bazyli jest tym już wyraźnie znudzony, a wręcz całkowicie zniesmaczony, kobietami ze swojego otoczenia. Wyrzuca kolejny wciskany mu do ręki numer telefonu, pukającą do drzwi odprawia, czekającą i płaczącą pod oknami ignoruje zupełnie. Czego więc chce od życia ten na pozór perfidny, aczkolwiek urokliwy mężczyzna? Czy może to być słowo na M?

Przypadkowo, w takim stanie psychicznym, poznaje w barze Pelagię. To właściwie jego kolega Edmund, poprosił go, by uwiódł ją dla niego, na co ten, choć niechętnie, zgodził się. Niespodziewanie dla Bazylego, owa dziewczyna wprowadza go na nieznany mu dotąd grunt inteligentnej konwersacji. Zauroczony nią, przedłuża spotkanie sam na sam. Czy dziewczyna doprowadzi go do wewnętrznej przemiany i wobec tego, czy między nimi narodzi się głębsze uczucie?

W pierwszych scenach filmu widzimy Bazylego w raczej obskurnym i zaniedbanym mieszkaniu. Na pierwszy rzut oka widać, że mieszka w nim samotnie, jako kawaler, dla którego porządek nie ma znaczenia. Ale czy bałagan ma jedynie w domu? Czy jego życie osobiste jest poukładane i ma jakiś sens? Czy życie w ogóle ma sens? "Wszystko co się dzieje jest właściwie bez sensu, a jeżeli jakiś sens istnieje to zrozumienie, jego przekracza możliwości człowieka". Czy więc odnosząc się do tego co słyszymy w filmie, można stwierdzić, że celowo reżyser kilka razy skierował kamerę na wiszące w mieszkaniu Bazylego zdjęcie Alberta Einsteina, znanego twórcy teorii względności? Teoria ta, w odniesieniu do życia i stanu psychicznego człowieka mówi, o sprzecznościach pragnień, które są w każdym z nas. Mówi też o tym, że czas zawsze płynie tak samo, jednak, gdy jesteśmy szczęśliwi on, w naszym mniemaniu, upływa nam szybciej. Natomiast, gdy jesteśmy znużeni, ciągnie się niemiłosiernie.

Gdy Bazyli poznaje Pelagię – to prawdopodobnie nie są ich prawdziwe imiona, ale tak się sobie przedstawiają i tak już zostaje do końca filmu – jest mężczyzną zagubionym i nie oczekującym od życia zbyt wiele. Ona jest kobietą bardzo mądrą, oczytaną. "Jestem ambitna", jak sama o sobie powie. Tak umiejętnie i czarownie poprowadzi konwersację, że on będzie pod jej urokiem, niemalże od pierwszych chwil. By zrozumieć ten film trzeba być przede wszystkim uważnym słuchaczem wyłapującym z gry słownej tej pary, konkretne aluzje dotyczące życia, jego sensu. "Wszyscy ludzie są samotni"- w pewnym momencie powie on. Słuchać też wypada i trzeba muzyki jazzowej brzmiącej w tle, w większości scen w filmie. Główny instrument, który zwraca uwagę, to trąbka. Oprócz słuchania, zachęcam również do uważnego obserwowania otoczenia, jak i samych głównych bohaterów- ich wymownych spojrzeń, gestów. Gdy usiądziecie przed telewizorami, tak „przygotowani”, wtedy, gwarantuję, będziecie zaczarowani. Niewinnie.

                                                                                              Ocena 5/5

Recenzja napisana dla:

____________

Polecam również wpis  Ranczo Texas 1958

zdjęcie ze strony: http://orionblues.pinger.pl

Źródło- Ingmar Bergman (Jungfrukallan)

 Bóg i jego istnienie jest sprawą dyskusyjną. Niektórzy nie wierzą, inni wierzyli, są i tacy, którzy wierzą nieprzerwanie i nic nie jest w stanie odwieść ich od tego. Każdy ma prawo czuć i myśleć jak mu serce dyktuje i żyć zgodnie z własnym sumieniem. Nikt nie powinien nikogo krytykować za to kim jest, co robi i co wyznaje, jeśli swoim postępowaniem nie krzywdzi nikogo. Powinniśmy też umieć przebaczać, nie chować na dnie serca uraz i nie nosić ich tam latami. To może zaszkodzić przede wszystkim nam samym. Jesteśmy tylko ludźmi, a krzywdy wyrządzone bywają okrutne, więc czy możliwe jest przestrzeganie tej zasady zawsze? I właśnie w filmie "Źródło" opartym na XIV-wiecznej balladzie, Ingmar Bergman w mistrzowski sposób odpowiada na to pytanie.

  Bogate małżeństwo, Tore i Mareta są ludźmi niezmiernie religijnymi, czczą Boga w każdym aspekcie życia. Starają się kultywować tradycję. Mają jedyną córkę Karin, którą z całej rodzicielskiej mocy kochają. Miłość ich jest bezwarunkowa, więc pozwalają  swej dorastającej pannicy wodzić się za nos.  Dziewczyna, mimo, że jest rozpieszczana, nigdy nie okazuje nikomu wyższości, ani nie pogardza. Jest stale uśmiechnięta i uprzejma. Dobroć i piękno z niej tryska niczym z czystego, pierwotnego źródła. O te jej zalety, a może bardziej o poważanie dzięki nim, zazdrosna jest Ingeri- dziewczyna nie wiadomo skąd, przyjęta po prostu pod gościnny dach. Nikt jej nie lubi, nie szanuje, wszyscy dokuczają i traktują jak popychadło- na dodatek jest w widocznej ciąży nie wiadomo z kim. Ingeri odpłaca się  złośliwością i prosi Boga o zemstę za swoje krzywdy. Kogo wybrała na ofiarę swej zemsty? Oczywiście, Karen. Nie wie, że jej modlitwy zostaną wysłuchane i pomsta spełni się w najokrutniejszy sposób. 

  "Niech pan Bóg ma w opiece twoje młode życie" mówi ojciec Karen- ona odświętnie odziana jedzie do kościoła ze świecami na jutrznię. Jest już jednak mocno spóźniona, gdyż zaspała- do późna w nocy tańczyła i flirtowała z chłopcami. W drodze towarzyszy jej naburmuszona Ingeri. Karin niczego się nie boi, albowiem uważa, że skoro jedzie do kościoła i wierzy w Boga to ten ją ochroni przed wszelkim złem. Niestety, przez swoją naiwność nie dostrzeże w zachowaniu trzech, przypadkowo spotkanych wędrowców, nic podejrzanego i zatrzyma się, by odpocząć i posilić się razem z nimi. Ingeri, z kamieniem w ręku,  z daleka przygląda się całemu towarzystwu. Może boi się czegoś, może czeka na coś. Pasterze kóz, za poświęcony czas i jadło odpłacą Karin straszną, niewybaczalną krzywdą.

   Film ogląda się początkowo niezwykle przyjemnie. W tle słychać piękną, delikatną grę na flecie. Widza zalewa łagodna fala subtelnego spokoju i szczęścia, ot lekka opowiastka, konie, kury, surowe życie, palenisko w domu. Mimo, że obraz jest czarno biały zapomina się o tym i widzi kwitnącą łąkę, zielone drzewa, kolorową suknię Karin uszytą przez piętnaście szwaczek. Widzimy żywy, średniowieczny obrazek, odzienie bez większych ozdób, również u bogatej Karen, popsute zęby bezdomnych wędrowców, nawet dziecka. Poczucie sielanki i spokoju zmienia się w momencie, kiedy Karen orientuje się, że może zostać skrzywdzona. Została skrzywdzona. Z rozpaczą i łkaniem patrzy w jasne, zalane słońcem niebo, jakby chciała zapytać "Boże gdzie byłeś, gdzie jesteś, jestem przecież twoją wierną córą". Ingeri nie zrobiła nic, zupełnie nic, by ocalić Karen. Za wahanie, za upuszczenie kamienia, Bóg ześle na nią cierpienie duchowe. Ono nauczy ją miłości. Może to nowe dla niej uczucie sprawi, że inni też bezwarunkowo ją pokochają?

  Kroki pasterzy owiec, dobry Bóg skierował do rodziny ofiary, którą oni skrzywdzili. A więc zemsta i gniew w rękach udręczonych rodziców? Czy jeszcze w rękach Boga? Co w takim wypadku mogą lub powinni zrobić bogobojni rodzice? Przebaczyć, czy szukać zemsty? Co my byśmy zrobili, we współczesnym świecie, gdyby skrzywdzono nasze niewinne dziecko? Prawdopodobnie nie szukalibyśmy zemsty typu "oko za oko", "śmierć za śmierć". Prawdopodobnie. Wierzący Tore i Mareta, oczywiście decyzję powinni byli złożyć w ręce Boga i sądu. Przecież zgodnie z prawdą religijną, złoczyńca nie uniknie kary. Jeśli nie spełni się pomsta na ziemi, to po śmierci cielesnej dusza trafi do czyśćca. Czy zdobyli się na to, by czekać? 

Czym jest tytułowe źródło? Czy to przebaczenie dla tych co zemsty szukali? A może kim? Może to tryskająca łagodność i zapierająca dech w piersiach uroda Karen? Może to ona jest czystą, dziewiczą ofiarą złożoną w ręce Pana? Każdy  zinterpretuje ten film na swój sposób. 

ocena: 5/5

Siódma pięczeć 1957 (Seventh Seal), Ingmar Bergman

Przed nami roztacza się sielski widok: plaża, morze, szum fal- gdyby obraz był w kolorze byłby raj. Wyobrażam sobie kolory. Widać też Rycerza, jego Giermka i zbliżającą się postać. Ubrana jest na czarno, mówi do Rycerza jakby była kobietą, ale twarz i głos ma męskie. Nie wiadomo więc do końca jakiej jest płci. Przedstawia się- ma na imię Śmierć, mówi, że już od dawna chodziła za nim. On nie czuje właściwie strachu, ale rzuca Śmierci wyzwanie- grę w szachy.

Dopóki nie przegram, będę żył, jeśli  zaś wygram, uwolnisz mnie...

I tak zaczyna się podróż Rycerza, Śmierci i Giermka. Spotykają różnych ludzi, w tym małżeńską trupę wędrowną. Co jakiś czas rycerz musi wykonać jakiś ruch szachowy- Śmierć nie pozwala mu o sobie zapomnieć. Gra w szachy, bo chce ten czas wykorzystać na jeden sensowny uczynek, który nie udał mu się wcześniej. Nikt inny Śmierci nie widzi.

Giermek Rycerza jest dosyć butny i pewny siebie. Podobno ma żonę:

                -Wprawdzie mam żonę ale żywię nadzieję, że umarła

 Ratuje Dziewczynę przed napastnikiem i sam oświadcza jej, że łaskawie jej nie zgwałci i w dowód wdzięczności powinna zostać jego gosposią. Dziewczyna potulnie idzie za nim. Nie wie, że naraża się tym na bliski kontakt ze Śmiercią. Zresztą Giermek też nie wie.

 Rycerz, Giermek i Dziewczyna natrafiają na wspomnianą wcześniej wędrowną trupę. Zostają poczęstowani mlekiem i świeżo nazbieranymi poziomkami. Mleko spożywają z jednej miski, poziomki też- siedząc na trawie. Rozkoszują się życiem, ciszą, zmierzchem, cudowną sielanką i gościnnością. 

Rycerz z wdzięczności zaprasza ich do siebie. Czeka ich długa i niebezpieczna podróż przez las. Czy uda im się ujść z życiem?...

*

Czy można uznać, że to nasza wina jeśli źle zagramy w szachy? Czy każdy z nas chciałby się targować ze Śmiercią o jeden dzień dłużej, by zrobić coś, co nie udało mu się przez całe życie? Bo każdy z nas ma takie sprawy, w każdym momencie życia. Gdy Śmierć przychodzi, niektórzy witają ją z pokorą, inni ze strachem i cierpieniem, jeszcze inni z ulgą-wszystko zależy od tego w jakim stanie psychicznym jesteśmy i co jeszcze planowaliśmy zrobić, czy nie zrobić. Zawsze jest trudno. 

Inni widząc tańczących ze Śmiercią cieszą się, że im udało się jej uciec- chociaż na jakiś czas. Bo nad tym, że i tak kiedyś po nich przyjdzie się nie zastanawiają. Bo po co? W jakim celu mamy o tym myśleć, planować, zastanawiać się?

 Rozumiem, wiem, ale nie czekam..

***

Wybrane cytaty z filmu:

-Co tam malujesz?

-Taniec śmierci, tańczy ze wszystkimi. 

-Po co malować takie obrazy?

-By ludzi pamiętali, że umrą.

-Mogą nie chcieć patrzeć.

-Będą patrzeć, bo trupia czaszka ciekawsza od gołej dziewki..

*

-Jakkolwiek byś się kręcił zadek zawsze z tyłu.

- Głęboka prawda..

*

Wiara to ciężkie brzemię. To jak kochać kogoś ukrytego w ciemności, kto nigdy się nie ukaże, choćbyś nie wiem jak wołał. 

*

Miłość to najczarniejsza zaraza. Gdyby się na nią umierało, byłby z niej jakiś pożytek.

*

Na tym niedoskonałym świecie wszystko jest niedoskonałe, a miłość najdoskonalsza w swojej niedoskonałości..

***

- Film Siódma pieczęć otrzymał nagrodę specjalną jury w Cannes.

-Tytuł odnosi się do fragmentu o końcu świata z  Apokalipsy, słowa te słyszymy zarówno na początku jak i na końcu filmu:

 A gdy baranek otworzył siódmą pieczęć, zapanowała w niebie cisza jakby na pół godziny..

-Sceny człowieka grającego w szachy ze Śmiercią były inspirowane średniowiecznym malarstwem z 1480 roku. Obraz ten znajduje się w kościele we wsi Taby na północ od Sztokholmu. Jednak średniowieczna Szwecja przedstawiona w filmie zawiera wiele anachronizmów. Ostatnia krucjata zakończyła się w 1271, a epidemia dżumy trwała w latach 1347-1352 roku. Ponadto ruch biczowników nie dotarł do Szwecji, a polowania na czarownice na szeroką skalę rozpoczęły się dopiero w XV wieku. Także żadne z tych wydarzeń nie łączą się ze sobą w czasie rzeczywistym, ale może o to właśnie chodziło Bergmanowi. Przedstawić wszystkie "plagi" średniowieczne w jednym obrazie. Co by było, gdyby faktycznie, tak się zdarzyło? Kto wie.

***

Film Siódma pieczęć, scenariusz i reżyseria Ingmar Bergman. 

"Moje zainteresowania poświęcone były tajemniczości świata kościoła. Niskie łuki, grube mury, zapach wieczności, kolorowe światło słoneczne drżące wśród najdziwniejszej roślinności średniowiecznych malowideł i rzeźbionych postaci na sufitach na ścianach. Było tam wszystko co ludzka wyobraźnia może stworzyć- anioły, święci, smoki, prorocy, diabły i ludzie"

-Jako sześcioletnie dziecko, Bergman pomagał nosić zwłoki ze szpitala (w którym jego ojciec był kapelanem) do kostnicy.

-Bergman przyznał się do tego ,że przestał być wierzący w wieku 8 lat.

- W 1934 roku w wieku 16 lat został wysłany do Niemiec, aby spędzić tam letnie wakacje z przyjaciółmi. Brał udział w nazistowskim wiecu w Weimarze, na którym zobaczył Adolfa Hitlera. Niemiecka rodzina powiesiła jego portret przy łóżku Bergmana. Reżyser przyznał się ,że przez wiele lat był po stronie Hitlera, zachwycony jego sukcesami i zasmucony porażkami.

    

-W dniu 30 stycznia 1976 roku został aresztowany przez dwóch tajnych agentów policji i oskarżony o oszustwa podatkowe. Wydarzenie to miało na Bergmana wpływ druzgocący, cierpiał na załamania nerwowe z powodu upokorzenia i trafił do szpitala w stanie głębokiej depresji. Zamknął swoje studio filmowe na wyspie Faro i udał się na dobrowolne wygnanie. Ślubował nigdy nie powrócić do pracy w Szwecji. Zarzuty w końcu zostały wycofane, Bergman jednak pozostał ponury i stwierdził że mimo bycia aktywnym na wygnaniu, tak naprawdę stracił osiem lat ze swojego życia zawodowego.(w 1982 roku tymczasowo powrócił do swojej ojczyzny by wyreżyserować Fanny i Aleksander) 

-Ostatni film nakręcił w w 2003 roku był to Saraband, nakręcony na potrzeby telewizji. 

- Zmarł we śnie, w swoim domu na Faro, w dniu 30 lipca 2007 roku w wieku osiemdziesięciu dziewięciu lat.
*

   Filmy Bergmana zazwyczaj przedstawiają egzystencjalne pytania o śmiertelność, samotność i wiarę religijną. Między tymi refleksyjnymi tematami znalazł się także temat pożądania seksualnego. Jego postacie kobiece są zazwyczaj bardziej w kontakcie z własną seksualnością niż mężczyźni, i nie boją się o tym mówić. Bergman powiedział: 

Manifestacja seksu jest bardzo ważna, szczególnie dla mnie. Przede wszystkim nie chcę robić tylko intelektualnych filmów. Chcę, by publiczność przeżywała i czuła moje filmy.

 To jest dla mnie o wiele ważniejsze, niż to by je zrozumieli...

*

Powiedzieli o nim:

Woody Allen- to prawdopodobnie największy artysta filmowy od czasu wynalezienia kamery filmowej.

Krzysztof Kieślowski- Ten człowiek jest jednym z niewielu reżyserów, być może jedyny na świecie, który powiedział o naturze ludzkiej tak wiele, jak Dostojewski czy Camus.

Steven Spielberg- Jego miłość do kina niemal przyprawia mnie o wyrzuty sumienia.

 Eric Rohmer- Siódma pieczęć jest najpiękniejszym filmem w dziejach.